जोतीराव फुले यांनी 'शेतकऱ्याचा असूड' हे पुस्तक १८७३ मध्ये लिहिले. आज इतक्या वर्षांनंतर आणि इतर अनेक संपादने उपलब्ध असताना, त्या पुस्तकाचे आवर्जून नव्याने संपादन करण्याची गरज काय, असा प्रश्न कोणाला पडू शकेल; पण थोडा विचार केल्यास त्या प्रश्नाचे उत्तरही सापडू शकेल. 'असूड' लिहिला गेला त्या वेळी देशातील शेतकऱ्यांची जी स्थिती होती, त्यापेक्षा आजही ती मूलतः निराळी नाही. असलीच तर ती अधिकच बिघडली आहे, हे गेल्या काही वर्षांत दीड लाख शेतकऱ्यांनी केलेल्या आत्महत्यांवरून सहज ध्यानात येऊ शकेल. या देशातील कोरडवाहू शेतकऱ्यांचे प्रश्न आवर्जून सोडवले गेल्याखेरीज देशाला भवितव्य नाही, हे जोतीरावांचे निदान आजही तितकेच यथार्थ आहे. आपल्या देशातील जातीवादासारखा पाश्चात्य देशातही वंशवाद आणि गुलामगिरी हेही माणुसकीला लागलेले डाग…!पण एकोणिसाव्या शतकात अमेरिकेत या गुलामगिरी बद्दल लढा दिला जात होता, त्या लढ्याचा महात्मा जोतिबा फुलें यांच्यावर खूप प्रभाव पडला. तसाच एक लढा भारतातही व्हावा अशी फुलेंची इच्छा होती. त्या लढ्याच कौतुक म्हणून फुलेंनी या पुस्तकाला गुलामगिरी असा नाव दिलं. ‘गुलामगिरी’ हे लहानसे पुस्तक आपण लोकहितार्थ केले असल्याचे महात्मा जोतीराव फुले यांनी त्यांच्या प्रथमावृत्तीतीला (१८७३) मुखपृष्ठावर नमूद केले होते. हे पुस्तक प्रसिद्ध केल्यानंतर त्यांनी २४ सप्टेंबर १८७६ रोजी “सत्यशोधक समाजाची” स्थापना केली. पुढे सत्यशोधक समाजाचा झेंडा मोठ्या थाटाने पुणे शहरातून मिरवून भटांच्या गुलामगिरीतून दीनांस मुक्त केल्याचे त्यांनी मोठ्या समारंभात जाहीर केले.